थप पढाइ (१५ मिनेट): समावेशीकरण, लैङ्गिकता र अपांगता सम्बन्धी थप जानकारी
समावेशीकरण भनेको कार्य र अभ्यासहरू समावेश गर्ने प्रक्रिया हो जसले विविधतालाई अँगालेको छ र प्रत्येक व्यक्तिसँग मूल्य र क्षमता छ र सम्मान गर्नुपर्छ भन्ने विश्वासमा उभिएको छ। (युनेस्को नीति पत्र ४३, सबै शिक्षकहरूलाई सबै विद्यार्थीहरूलाई पढाउनको लागि तयारी गर्ने, अक्टोबर २०२०)। |
‘लिंग’ शब्दले मानिसले आफूलाई पुरुष वा महिलाको रूपमा कसरी चिनाउछ भन्ने संकेत गरे पनि समाजशास्त्रीय र विकास क्षेत्रमा लैङ्गिक अवधारणाले दुवैलाई समान रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। शिक्षालगायत जीवनका धेरै क्षेत्रमा महिलाहरूमाथि विभेद हुने गरेकोले उनीहरूलाई नीति, योजना, अवसर र कृयाकलापहरुमा समानुपातिक रूपमा समावेश गरिनुपर्छ भन्ने तर्क छ। |
अपाङ्गताहरू जसले विभिन्न मनोवृत्ति र वातावरणीय अन्तरक्रियामा, र अरूसँग समान आधारमा समाजमा उनीहरूको पूर्ण सहभागितामा बाधा पुर्याउँछ।" - अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकार सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्र महासन्धि (२००६) |
साँच्चै समावेशी र बालबालिका केन्द्रित विद्यालयहरूले बालबालिकाको सिकाइमा भोग्ने बाधाहरू बालबालिकाको ‘कमजोरी; वा उनीहरूले घरमा बोल्ने भाषाको 'गल्ती' होइन, तर अपाङ्गता भएका वा अल्पसंख्यक समूहका बालबालिकालाई समावेश गर्न नसक्नु विद्यालयहरूको असक्षमता हो। |